بنا بر فرضیه نسبیت اینشتین، كه او آن را در سال 1905 میلادى ارائه كرد، ساعت هایى كه به سرعت تغییر مكان داده مى شوند نسبت به ساعت هایى با ساخت همسان كه در مكان ثابتى قرار گرفته اند، آهسته تر كار مى كنند. این پدیده كه به صورت تحت اللفظى «كش آمدن زمان» نامیده مى شود، احتمالاً یكى از نتایج اعجاب برانگیز تئورى انقلابى اینشتین در مورد فضا و زمان است. اینكه مدت یك ثانیه، بایستى به سرعت حركت خود ساعت بستگى داشته باشد، از لحاظ حسى، قابل تصور نیست و با تجارب همه روزه ما، همخوانى ندارد. با این وجود، «انبساط زمان» كه در سال 1971 توسط ساعت هاى اتمى در داخل هواپیماهاى پر سرعت ثابت شد، یك واقعیت است. اما فیزیكدانان آلمانى درصدد برآمدند تا این موضوع را دقیق تر بررسى كنند.                                                                      
قلب تپنده انستیتوى فیزیك هسته اى ماكس پلانك، یك دستگاه شتاب دهنده ذرات است كه در مكانى به بزرگى جایگاه نگهدارى هواپیماها قرار گرفته است. «گیدو زاتهوف» كه به هنگام كار ترانسفورماتورها و دستگاه هاى تولیدكننده خلاء به زحمت مى توانست صداى خود را به گوش ما برساند، گفت: «داستان از اینجا آغاز مى شود. ما اینجا یك قفس فارادى داریم كه درون آن یك منبع یونى جاى گرفته است.» 
                                                      ان متخصص به تانكى نارنجى رنگ و به شكل یك سوسیس بسیار بزرگ اشاره مى كند و مى افزاید: «در درون این محفظه، یك جریان الكتریكى فشار قوى، یون هاى عنصر لیتیم را تحریك كرده و به میزان 19 هزار كیلومتر در ثانیه به شتاب در مى آورد. این سرعت كه یك ششم سرعت نور است براى گردش هر 2 ثانیه یكبار یون ها به دور زمین كفایت مى كند.»                                                                    
بر اساس فرضیه نسبیت اینشتین، بایستى ساعت درونى ذرات پرسرعت یون ها نسبت به ساعت مچى زاتهوف آهسته تر كار كند. به گفته او: «بر اساس نظریه اینشتین، تقریباً 002/1 مرتبه آهسته تر. یعنى 002/0 ثانیه آهسته تر از ساعت هاى آزمایشگاه و ما مى توانیم به وسیله اسپكتروسكوپ لیزرى این فاكتور را تا رقم دهم بعد از ممیز نیز دقیقاً محاسبه كنیم.» 

در زیرزمین موسسه ماكس پلانك، زیر نورى ضعیف و در پس یك پرده پلاستیكى سیاه رنگ، یك میز به بزرگى میز پینگ پونگ قرار دارد. 3 دستگاه بزرگ لیزر و شمار زیادى عدسى و آینه، بر این میز جاى گرفته اند. تنها سوار كردن این سیستم دقیق نورى 3 سال تمام زمان نیاز داشت.                                                                                  
تاكنون كارشناسان آلمانى موفق شده اند فرمول اینشتین را با دقت 10 رقم بعد از ممیز نیز تائید كنند. اما آنها قصد دارند به زودى این آزمایش ها را با دستگاه قوى ترى در شهر «دارمشتات» به انجام برسانند.

نوشته شده در تاریخ چهارشنبه 27 تیر 1386    | توسط: جواد    | طبقه بندی: فیزیک،     | نظرات()